Η Ελλάδα έχει 16.000 χιλιόμετρα ακτογραμμής — τη μεγαλύτερη στην Ευρώπη μετά τη Νορβηγία. Έχει τον τέταρτο μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο. Έχει 227 κατοικημένα νησιά που ονειρεύονται εκατομμύρια τουρίστες κάθε χρόνο. Και όμως, αυτά τα δύο τεράστια πλεονεκτήματα — η ναυτιλία και ο τουρισμός — δεν αξιοποιούνται στο πλήρες δυναμικό τους.
Η ναυτιλία — ο υπόγειος πλούτος που φέρνει συνάλλαγμα
Η ναυτιλία και ο τουρισμός είναι αδιαχώριστα δεμένα με την ελληνική οικονομία. Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ) αναγνωρίζει την Ελλάδα ως ναυτιλιακή δύναμη πρώτης τάξης. Ο ελληνικός στόλος ελέγχει περίπου το 20-21% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Οι Έλληνες εφοπλιστές φέρνουν δισεκατομμύρια συνάλλαγμα που δεν φαίνεται στις στατιστικές αλλά κρατά την ελληνική οικονομία όρθια.
Το ζήτημα είναι πώς η Ελλάδα αξιοποιεί αυτόν τον πλούτο. Πόση από τη ναυτιλική τεχνογνωσία μένει στη χώρα; Πόσες θέσεις εργασίας δημιουργεί ο τομέας για Έλληνες ναυτικούς, μηχανικούς, νομικούς; Η απάντηση δεν είναι ικανοποιητική — και αυτό πρέπει να αλλάξει.
Ο τουρισμός — ο ορατός πλούτος με κρυφές δυνατότητες
Η Ελλάδα υποδέχεται πάνω από 30 εκατομμύρια τουρίστες ετησίως — αριθμός που υπερβαίνει τον ίδιο τον πληθυσμό της. Ωστόσο ο τουρισμός παραμένει έντονα εποχικός (Μάιος-Σεπτέμβριος) και γεωγραφικά συγκεντρωμένος (Σαντορίνη, Μύκονος, Ρόδος, Κρήτη). Αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο μέρος της χώρας — νησιά, ηπειρωτικές περιοχές, ορεινές κοινότητες — δεν ωφελείται αναλογικά.
Τι εμποδίζει την ανάπτυξη
Τρία είναι τα κύρια εμπόδια. Πρώτον, η γραφειοκρατία που κάνει δύσκολη την επένδυση σε τουριστικές υποδομές. Δεύτερον, οι ανεπαρκείς υποδομές — λιμάνια, αεροδρόμια, δρόμοι — ιδιαίτερα στην περιφέρεια. Τρίτον, η εποχικότητα που δεν αφήνει τουριστικές επιχειρήσεις να έχουν βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο όλο τον χρόνο.
Τι προτείνουμε
- Σύνδεση ναυτιλίας-τουρισμού — κρουαζιέρα που δεν αφήνει τον τουρίστη μόνο στο λιμάνι αλλά τον ωθεί στην τοπική οικονομία.
- Επένδυση σε υποδομές περιφέρειας — μικρά λιμάνια, νέα αεροδρόμια, αξιοπρεπείς δρόμοι.
- Τουρισμός 12 μηνών — αγροτουρισμός, ορεινός τουρισμός, συνεδριακός τουρισμός, ιατρικός τουρισμός.
- Ελεύθερη αγορά στον τουρισμό — απλοποίηση αδειοδοτήσεων, κατάργηση εμποδίων σε επενδύσεις.
- Ελληνικά ναυτιλιακά clusters στον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη — τεχνογνωσία που μένει στη χώρα.
Για τη στρατηγική θέση της Θεσσαλονίκης ως επιχειρηματικού κέντρου που μπορεί να αξιοποιήσει ναυτιλία και τουρισμό, δείτε αυτό το άρθρο.
Δύο φτερά που, αν δουλέψουν μαζί, κάνουν την Ελλάδα να πετάξει
Ναυτιλία και τουρισμός δεν είναι ανταγωνιστές — είναι συμπληρωματικοί. Ο εφοπλιστής που επενδύει στη χώρα, ο τουρίστας που επιστρέφει κάθε καλοκαίρι, ο ναυτικός που φέρνει πίσω εμπειρία και γνώση — αυτοί είναι το μέλλον της ελληνικής οικονομίας. Χρειάζεται μόνο ένα κράτος που δεν τους εμποδίζει — που τους αφήνει να δημιουργήσουν.
